Ana içeriğe git

Mitoloji

Türk Şamanizminin Kutsal Aletleri

20 Aralık 202311 dk okuma

Giriş

Türk şamanının aletleri sadece ritüel nesneler değil, ruhani güçle yüklü canlı varlıklardı. Şamanik cephaneliğin her unsuru kozmik anlam taşır ve ruhlarla iletişimi mümkün kılardı.

Davul (Tüngür)

Davul şamanın en önemli aletiydi. Yapımı katı kurallara uyardı: ahşabın geldiği ağacın yıldırım çarpmış olması, ilahi seçimin işareti olarak gerekiyordu.

Genellikle at veya geyik derisinden olan kaplama, kozmik sembollerle süslenirdi: güneş, ay, yıldızlar, Dünya Ağacı. Sapı üç dünyayı birleştiren kozmik ekseni temsil ediyordu.

Şaman tarafından "at" olarak adlandırılan davul, vecd yolculuklarında onu taşırdı.

Tokmak (Orba)

Tokmak davulu vurmaya yarardı ama kendi güçleri de vardı. Kürkle kaplı olarak şamanın ruh-rehberini simgelerdi. Bazı tokmaklarda koruyucu ruhları temsil eden oyulmuş başlar bulunurdu.

Kopuz

Bu telli çalgı şamanik şarkılara eşlik ederdi. Müziği ruhları yatıştırır ve transa geçişi kolaylaştırırdı. Kopuz kutsal kabul edilir ve nesilden nesile aktarılırdı.

Ayna (Küzüngü)

Metal aynalar kehanet ve koruma için kullanılırdı. Görünmez ruhları görmeye ve büyülü saldırıları savmaya izin verirlerdi. Göğüste takılarak hayati organları korurdular.

Çanlar ve Ziller

Kostüme veya davula takılarak kötü ruhları kovan ve yardımcı ruhları çağıran müzik yaratırlardı. Tınıları şamanik yolculuğun aşamalarını işaret ediyordu.

Şaman Asası

Bir otorite simgesi olan asa, ritüel danslar sırasında destek ve ruhani enerji için bir kanal görevi görürdü. Genellikle kurdeleler ve çanlarla süslü olup bazen davula alternatif "at" olarak kullanılırdı.

Çağdaş Miras

Bu aletler Orta Asya ve Sibirya'nın modern şamanları tarafından kullanılmaya devam etmektedir. Geleneksel üretimleri yeniden ilgi görmektedir.

Kaynaklar

  1. Abdülkadir İnan, "Tarihte ve Bugün Şamanizm", Türk Tarih Kurumu, 1954
  2. Laurence Delaby, "Chamanes et chamanisme", Albin Michel, 2012
  3. Jean-Paul Roux, "La religion des Turcs et des Mongols", Payot, 1984